دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences
  • اتاق فکر چیست؟
  • اتاق فکر دانشگاه علوم پزشکی ایران را بشناسید
  • کارگروه ها
  • هسته های فنی
  • کتابخانه
  • تولیدات و محصولات فنی
  • آرشیو فیلم و عکس
  • اخبار


بارش افکار، تکنیک دلفی، تکنیک گروه اسمی

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۸/۸/۱۹ | 
بارش افکار                                                                                         

   تکنیک‌های خلاقیت به عنوان ابزاری برای رشد خلاقیت و افزایش توان حل خلاق مسئله، کمک شایانی فرد در تمام مراحل حل مسئله می‌نماید. به عبارت دیگر هریک از تکنیک‌های خلاقیت، مرحله یا مراحلی از فرآیند خلاقیت را تقویت می‌کنند. این تکنیک‌ها فردی و گروهی می‌باشند:
  • تکنیک‌های فردی شامل : توهم خلاق
  • تکنیک‌های گروهی شامل : طوفان فکری، دلفی، سینکتیکس
  • تکنیک‌های مشترک شامل : اسکمپر، در هم شکستن مفروضات، مورفولوژیک
محور اصلی این روش‌ها و تکنیک‌ها، شکستن قالب‌های ذهنی می‌باشد.
   طوفان ذهنی تکنیکی است خلاق برای ایجاد و ابراز نظرها و ایده‌های متعدد و گوناگون گروهی از افراد مختلف در مورد یک موضوع خاص در حداقل زمان (خلق حداکثر ایده‌ها در حداقل زمان).

 قواعد انجام طوفان ذهنی:
  • آزادی ذهن و بیان
  • تمسخر افراد و ایده ها ممنوع
  • انتقاد ممنوع
  • پرهیز از خود سانسوری
  • ایجاد حداکثر تعداد نظرهای ممکن
  • ثبت کلیه نظرها و عقاید بر روی تخته
  • اختصار در بیان نظرات و پرهیز از هرگونه شرح و بسط
قوانین بارش افکار :
  • هیچ کس حق قضاوت، ارزیابی یا انتقاد ندارد.
  • هر چه ایده ها دورتر از ذهن، جسورانه تر، و عجیب تر باشد بهتر است.
  • هرچه تعداد ایده ها بیشتر ، بهتر
  • هرچه ترکیب ایده ها بیشتر ، بهتر 
تکنیک طوفان ذهنی:
    طوفان ذهنی که یکی از شیوه های برگزاری جلسات و مشاوره و دستیابی به انبوهی از ایده ها برای حل خلاق مسائل می باشد در سال 1938 توسط الکس اس اسبورن ابداع شد . این واژه هم اکنون در واژه نامه بین المللی وبستر اینگونه تعریف می شود :
   اجرای یک تکنیک گردهمایی که از طریق آن گروهی می‌کوشند راه حلی برای یک مسئله بخصوص یا انباشتن تمام ایده هایی که بطور خود به خود و در جا به وسیله اعضا ارائه می‌شود بیابند.

تفاوت‌های طوفان ذهنی فردی و گروهی:
      طوفان ذهنی فردی با تولید طیف گسترده‌تری از ایده‌ها همراه است و کمتر منجر به ایده‌هایی کارا و عملی می‌شود. نکته‌ی جالب توجه این است که فرد به هنگام انزوا از گروه دیگر ترسی از انتقاد ندارد و بدون هیچگونه محدودیتی از طرف اعضا برای تجزیه ایده‌ها آزاد می‌باشد. اما مزیت طوفان گروهی این است که مشکلات ایده‌ی فرد بوسیله تجربه و خلاقیت افراد دیگر حل می‌شود و از بین می‌رود. اگر بخواهیم نتیجه مطلوب‌تری از طوفان ذهنی داشته‌باشیم می‌توانیم این دو نوع طوفان ذهنی را با هم ترکیب کنیم.
 


تکنیک دلفی                                                                           

     این تکنیک در سال 1964توسط داکلی و هلمر معرفی شد. بسیار شبیه به تکنیک طوفان ذهنی است با این تفاوت که افراد هیچگاه به صورت گروه در یک جلسه و دور یک میز جمع نمی‌شوند و در واقع رویارویی مستقیم رخ نمی‌دهد . اساس و فلسفه این تکنیک این است افرادی که در تکنیک طوفان فکری بعلت شرم و خجالت نمی‌توانستند بعضی از ایده‌هایشان را مطرح نمایند؛ دیگر در این روش به صورت کلامی و رودر رو درگیر بحث نمی شوند؛ بلکه رئیس گروه موضوع را به همه اعلام می‌کند و سپس هر یک از افراد به طور جداگانه ایده‌هایشان را به صورت کتبی (حتی می‌تواند بدون ذکر نام) برای رئیس گروه ارسال می‌کنند.
    سپس رئیس گروه تمام ایده های پیشنهادی را برای تک تک اعضا ارسال می‌کند و از آنها می‌خواهد که نسبت به ایده های پیشنهادی دیگران فکر کنند و اگر ایده‌ی جدیدی به نظرشان می‌رسد به آنها اضافه کنند. این عمل چندین بار تکرار می‌شود تا در نهایت اتفاق آرا بدست آید . فن دلفی شامل دعوت به مشورت و مقایسه‌ی قضاوت‌های بی‌نام چند نوبتی اعضا‌ی یک تیم در باره تصمیم یا مسئله می‌شود .

    چه موقع از فن دلفی استفاده می‌‍شود ؟
  • هنگامی که می‌خواهید نظر اعضای یک تیم را در مورد شخصی به دست آورید بی‌آنکه روبرو شدن آنان سبب احتمال خطا در قضاوت شود.
  • هنگامی که اعضای یک تیم در یک جا مستقر نباشند.
  • زمانی که لازم است اعضای تیم نسبت به تصمیمی که می‌گیرند و عواقب آن به طور کامل آگاه و مسئول باشند.
  • هنگامی که حضور چهره های بالادست و فشار همتایان بر تصمیم‌گیری اثر می‌گذارد.
 
                                                                                       
تکنیک گروه اسمی
 
فن گروه اسمی جنبه های رای دادن بدون بحث را با بحث های محدود ترکیب می‌کند که توافق به دست آید تا بتوان به یک تصمیم گروهی رسید.
چه موقع از فن تکنیک گروه اسمی استفاده می شود ؟
 
 
موارد استفاده از فن گروه اسمی
 
  • پدید آوردن گزینه‌ها و انتخاب یک راهکار
  • به حداقل رساندن ابراز عقیده‌ها و اعمال سیاست درست بر فرآیند تصمیم‌گیری
  • با مشارکت دادن و درگیر کردن مساوی اعضای تیم، تعهد آنان را در تصمیم‌گیری افزایش دهید.
  • تعهد اعضای تیم را از طریق مشارکت و درگیر کردن مساوی اعضای تیم تقویت نمائید.

دفعات مشاهده: 304 بار   |   دفعات چاپ: 13 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر